Historie
Ontstaan
Het grondgebied van de gemeente Reeuwijk is in de elfde en twaalfde eeuw in cultuur gebracht door ontginning van het toen aanwezige moerasbos. De boeren die dit werk deden kwamen grotendeels vanuit het graafschap Holland en vanuit het bisdom Utrecht. In de loop der jaren ontstonden in het gebied kleine woonkernen rondom een kerkje of bij een belangrijke brug. Verder ontstond er uiteraard langs de uitgestrekte polderwegen agrarisch georiënteerde lintbebouwing.
Agrarisch land
De eerste boeren die zich in onze omgeving vestigden, waren akkerbouwers. Ze hielden ook wat vee voor eigen gebruik (melk, wol). Omdat ze hun land, rustend op een dik veenpakket, nogal drastisch ontwaterden, klonk de bodem in en kwam onder de waterspiegel terecht. Door het gebruik van windmolens wisten de boeren hun land droog te houden, zij het niet droog genoeg meer voor akkerbouw. Daarom schakelden ze over op veeteelt.
Gemeenten
In de eerste helft van de negentiende eeuw, na de Franse tijd, lagen in ons gebied acht gemeenten.
Van oost naar west:
Van oost naar west:
- Waarder (om de kerk en agrarische lintbebouwing tot aan de brug over de Dubbele Wiericke)
- Lange Ruige Weide (dorpskern Driebruggen ten westen van dezelfde brug, agrarische lintbebouwing)
- Oukoop (het gebied van de huidige Oukoopsedijk en omgeving, agrarische lintbebouwing)
- Stein c.a. (globaal vanaf de Twaalfmorgen tot aan de Hollandsche IJssel, agrarische lintbebouwing)
- Vrijenhoef en Kalverenbroek (het gebied van de gelijknamige plassen, agrarische lintbebouwing)
- Sluipwijk (rond de kerk in het huidige plassengebied en agrarische lintbebouwing)
- Reeuwijk (rond de - nu Hervormde - kerk in Reeuwijk-Dorp en agrarische lintbebouwing)
- Middelburg (agrarische lintbebouwing, Middelburgseweg)
De huidige grootste kern van de gemeente, Reeuwijk-Brug, hoorde in die tijd bij Reeuwijk en bestond uit niet meer dan wat lintbebouwing langs de weg Gouda-Bodegraven (aangelegd als particuliere tolweg in 1834) in de nabijheid van de brug over de Breevaart. Waar nu het gemeentehuis staat, stond toen een koffiehuis met logement. De buurtschap Tempel hoorde deels bij Reeuwijk, deels bij Zwammerdam.
In het midden van de negentiende eeuw verdwenen de kleinste gemeenten door samenvoegingen: Vrijenhoef en Kalverbroek werd Stein c.a. (1826), Middelburg werd Reeuwijk (1855), Oukoop kwam in 1857 onder Hekendorp. In 1870 tenslotte werden Reeuwijk, Stein c.a. en Sluipwijk samengevoegd tot één nieuwe gemeente, Reeuwijk. Daarna bleef het op samenvoegingsgebied bijna een eeuw lang stil.
Dorpsuitbreidingen
Kort na de Tweede Wereldoorlog begonnen de gemeenten met grotere uitbreidingsprojecten, met name ter bestrijding van de woningnood in die tijd. Zo ontstond in Reeuwijk in de jaren vijftig de eerste uitbreiding van Reeuwijk-Dorp en het gedeelte Reeuwijk-Brug West tussen de Raadhuisweg en de rijksweg A12. Aan het eind van de jaren zestig volgde Reeuwijk-Brug Oost, vanaf de Breevaart richting plassengebied. In de late jaren tachtig onderging Reeuwijk-Dorp nog een kleine uitbreiding.
In Driebruggen werd het gebied ten noorden van de Kerkweg in de jaren vijftig en zestig volgebouwd. De uitbreiding ten zuiden van de Kerkweg volgde in twee etappes, eerst de omgeving van de Sierkersstraat in de vroege jaren zeventig, later het gedeelte verder naar het zuiden in de eerste helft van de jaren tachtig. De wijk aan de oostkant van de Dubbele Wiericke, straten met vogelnamen, dateert van de tweede helft van de jaren zeventig, toen ook de nieuwe weg Driebruggen - Waarder, De Groendijck, werd aangelegd.
Waarder breidde eerst uit aan de Kosterdijk, vervolgens achter de Kosterdijk in de periode van de jaren vijftig tot halverwege de jaren zeventig. De uitbreiding achter de Molendijk kwam tot stand in de jaren zeventig en begin tachtig, terwijl de uitbreiding Hof van Waarder en Kerkelaantje halverwege de jaren tachtig werd aangevangen.
In Driebruggen werd het gebied ten noorden van de Kerkweg in de jaren vijftig en zestig volgebouwd. De uitbreiding ten zuiden van de Kerkweg volgde in twee etappes, eerst de omgeving van de Sierkersstraat in de vroege jaren zeventig, later het gedeelte verder naar het zuiden in de eerste helft van de jaren tachtig. De wijk aan de oostkant van de Dubbele Wiericke, straten met vogelnamen, dateert van de tweede helft van de jaren zeventig, toen ook de nieuwe weg Driebruggen - Waarder, De Groendijck, werd aangelegd.
Waarder breidde eerst uit aan de Kosterdijk, vervolgens achter de Kosterdijk in de periode van de jaren vijftig tot halverwege de jaren zeventig. De uitbreiding achter de Molendijk kwam tot stand in de jaren zeventig en begin tachtig, terwijl de uitbreiding Hof van Waarder en Kerkelaantje halverwege de jaren tachtig werd aangevangen.
Gemeentewapen en gemeentevlag
Na de herindeling van 1 januari 1989 besluit de gemeenteraad van de nieuw gevormde gemeente Reeuwijk na overleg met de Hoge Raad van Adel op 3 april 1989 een nieuw wapen aan te vragen. Het ontwerp is een horizontaal doorsneden tweedelig wapen. In het bovendeel staat een gouden reekop op een rode ondergrond, afkomstig uit het wapen van de oude gemeente Reeuwijk, in het onderste deel op een blauwe ondergrond drie zilverkleurige woerden met een gouden snavel, het wapen van de vroegere gemeente Waarder (van voor 1964). Op het wapen een gouden kroon.
Op 7 november 1989 verleent koningin Beatrix Reeuwijk inderdaad het aangevraagde wapen, waarvan de officiële beschrijving luidt (Koninklijk Besluit no. 89.027591):
"Doorsneden; I in keel een reekop en -hals van goud; II in azuur drie zwemmende woerden van zilver, gebekt van goud. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en drie parels."
Gebruik GemeentewapenOp 7 november 1989 verleent koningin Beatrix Reeuwijk inderdaad het aangevraagde wapen, waarvan de officiële beschrijving luidt (Koninklijk Besluit no. 89.027591):
"Doorsneden; I in keel een reekop en -hals van goud; II in azuur drie zwemmende woerden van zilver, gebekt van goud. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en drie parels."
Het auteursrecht op het gemeentewapen berust bij het gemeentebestuur. De Algemene Plaatselijke Verordening (kortweg: APV) zegt in artikel 5.9.1.
- Het is in andere gevallen dan waarin de Auteurswet 1972 van toepassing is verboden zonder vergunning van burgemeester en wethouders het gemeentewapen voor commerciële of andere doeleinden te voeren, aan te wenden of te gebruiken.
- Aan de in het eerste lid bedoelde toestemming kunnen door burgemeester en wethouders voorschriften worden verbonden.
Na de toekenning van het wapen beslist de gemeenteraad op advies van de Hoge Raad van Adel om de bestaande Reeuwijkse vlag te handhaven. Deze vlag, door de gemeenteraad op 29 november 1957 vastgesteld, heeft vier gelijke banen in de kleuren (van boven naar beneden) wit, rood, geel en blauw, de kleuren die ook in het gemeentewapen voorkomen. De verhouding lengte:hoogte van de vlag is 3:2.